- نوشته شده توسط : tarbiyat
- 20 اسفند 1393
- اشتراک گذاری :
- در دسته :
روشهای دوست یابی+ برخورد صحیح با مردم
سلام.من در برقراري ارتباط با ديگران دچار مشكل هستم.ديگران وهمكلاسي هايم وقتي مرا ميبينند درحد سلام واحوال پرسي است وفقط در محيط دانشگاه با هم حرف ميزنيم آنها هم تعدادشان كم است وقتي كه بيرون ميخواهند بروند به من نميگويند و وقتي مرا ميبينندفقط سلام ميكنند طوري شده است كه من هميشه در خانه هستم و به غير چند نفركه از دوران دبستان تا حالا با آنها دوست هستم وپس از نقل مكان از شهري به شهر ديگر ارتباط با آن ها فقط از طريق تلفن است دوست صميمي ديگري ندارم لطفا راهنماييم كنيد؟
پرسشگر گرامي، از این كه به ما اعتماد کرده و سوالتان را با ما درمیان گذاشته اید، خوشحالیم و امیدواریم بتوانیم در حل آن، قدمی هر چند کوچک برداریم.
از پرسش شما اين برداشت حاصل مي شود كه شما در برقراری ارتباط با ديگران داراي مشكل هستيد كه خوشبختانه به آساني و با كمي تلاش قابل درمان است. براي رهايي از اين وضعيت بايد به فكر تقويت مهارت هاي ارتباطي خود باشيد.
برقرارى ارتباط با ديگران، يك نوع هنر است و اين هنر قابل يادگيرى است؛ يعنى، همان طور كه خيلى از رفتارها را با مشاهده رفتار ديگران و تمرين و تكرار آموخته ايم؛ مهارت هاى ارتباطى را نيز بايد بياموزيم و با تمرين و تكرار آنها را به عادت و ملكه تبديل كنيم، آيا شما در سال هاى اول كودكى، مثل الان مى توانستيد به راحتى غذا بخوريد، لباس هاى خود را بپوشيد، رانندگى كنيد، مقصود خود را روى كاغذ بياوريد و بنويسيد و...؟ هرگز؛ اما الان همه اين مهارت ها را به راحتى و بدون اضطراب انجام مى دهيد؛ بر اين اساس مى توانيد مهارت هاى ارتباطى را نيز ياد بگيريد. از همين الان يادگيرى اين مهارت را آغاز كنيد.
براى موفقيت در اين كار با دقت به راه كارهاى زير عمل كنيد:
1. نخستين گام براى ايجاد ارتباط با ديگران، «جرأت ورزى» است؛ يعنى، بدون ترس و با جرأت، باب سخن را با ديگران باز كنيد. البته ابتدا كمى دشوار است؛ مانند كسى كه مى خواهد وارد استخر آب شود؛ ولى كمى از سردى آب دلهره دارد. اما وقتى داخل آب رفت، به تدريج احساس مى كند نگرانى او يك امر واقعى نبوده و آب نه تنها ترس ندارد؛ بلكه شنا كردن در آن، بسيار فرح بخش و لذت آور است.
2. در گام دوم كلمات مربوط به «سلام و احوال پرسى» را بر زبان جارى كنيد.
3. هنگام سلام كردن، بكوشيد با نگاه محبت آميز، انرژى مثبت و رابطه محبتى با طرف مقابل برقرار كنيد.
4. با مشاهده رفتار و گفتار ديگران، بكوشيد از تجربيات و مهارت هاى ديگران الگوبردارى كرده و از آنها استفاده كنيد. البته الگو بردارى نبايد منجر به تقليد كوركورانه از ديگران شود. به عبارت ديگر مهارت و فن را بياموزيد؛ خودتان آن را اجرا كنيد.
5. جملات زيبايى كه براى ايجاد ارتباط مناسب است، يادداشت و آنها را تكرار كنيد تا در مواقع ضرورى از آنها بهره بگيريد.
6. اگر در مراحل آغازين، دچار مشكل شديد و گاهى در ايجاد ارتباط شكست خورديد، هرگز نهراسيد و مأيوس نشويد. و با جديت تمام به ايجاد ارتباط با ديگران اهتمام بورزيد تا به تدريج بر اين مهارت تسلط يابيد. مطمئن باشيد اگر تمرين و تكرار كنيد و جرأت داشته باشيد و از شكست نهراسيد؛ طولى نخواهد كشيد كه مشكل ارتباطى شما برطرف خواهد شد و به راحتى با ديگران ارتباط عاطفى برقرار خواهيد كرد.
در ادامه و به عنوان توضيحات تكميلي، مطالبي نيز در ارتباط با آيين دوست يابي خدمتتان ارائه مي گردد كه اميد است مورد استفاده شما قرار گيرد:
همانطور كه خودتان مي دانيد يكي از مهمترين نيازهاي انسان، نيازهاي عاطفي است. نياز به محبت ورزيدن به ديگران و مورد محبت ديگران واقع شدن دقيقا يك نياز عاطفي است. اين نياز در طي مراحل مختلف رشد و در مراحل گوناگون زندگي شكل هاي مختلفي پيدا مي كند و در هر دوره اي به گونه اي متناسب با آن زمان بايد ارضا شود. در دوره نوجواني از طريق دوستان و گروه همسالان و در دوره جواني از طريق دوستان، خويشاوندان و همسر به اين نياز پاسخ داده مي شود. روان شناسان علت وابستگي انسانها را به يكديگر همين نيازهاي عاطفي مي دانند. يكي از ويژگي هاي جوان در اين مرحله از رشد داشتن روابط و دوستي صميمي با ديگران است. براي داشتن دوست بايد در چندين موضوع اطلاعات بدست آورده و مواردي را رعايت نماييم، كه در سه محور زير قابل بررسي هستند:
1. معيار دوست خوب، 2. انتخاب دوست، 3. نگهداري دوست.
محور اول: معيارهاي دوست خوب
قبل از بيان معيارها اين نكته ضروري است كه آنچه به عنوان ويژگيهاي دوست خوب بيان شد مطلق و صد درصد نيست چه اينكه انسانها كم و بيش داراي نواقصي نيز هستند كما اينكه خود ما وقتي به كارنامه زندگي خود نگاهي مي افكنيم آن را بي نقص و عيب نمي بينيم لذا همه ويژگي هايي كه گفته شد به اين معناست كه به طور نسبي دوست خوب بايد اين خصوصيات را داشته باشد و جهت كلي زندگي او نيز به سمت و سوي اين ويژگيها و جنبه هاي مثبت باشد. دوست بايد از ويژگيهاي اخلاقي و رفتاري و فكري خاصي برخوردار باشد تا سزاوار محبت ورزيدن و دوستي نمودن گردد. و اين شرائط فراوان و شرح و بسط آن فراتر از حوصله يك مكاتبه است و لذا به ويژگيهاي يك دوست خوب اشاره مي كنيم تا با رعايت آنها در انتخاب دوست خوب موفق باشيد:
الف. از شرايط يك دوست ايده آل وفاداري است. دوست بايد به اصول اخلاقي و تعهدات دوستي و عهد و پيماني كه منعقد مي سازد پايبند و وفادار باشد.
ب. مؤدب بودن به آداب اجتماعي و متخلق بودن به اخلاق نيك و پسنديده شرط ديگر دوست ايده آل است. چه آدمي متأثر از همنشين و دوست خود است و شخصي بيگانه با آداب اجتماعي نه تنها به شما آسيب مي رساند و به واسطه رعايت نكردن آداب اجتماعي و اخلاق نيك حيثيت شما را تهديد و به آن آسيب مي رساند بلكه به صورت غير مستقيم بي ادبي را به شما نيز مي آموزد و راه و رسم تخلف از اخلاق پسنديده و نيك را به شما ياد مي دهد و سد راه تخلق به اخلاق حسنه مي گردد.
ج. آگاهي و بينش عالي داشتن از ديگر ويژگي هاي يك دوست خوب است. آگاهي و بينش چراغ راه و جهت دهنده حركت است و چه زيباست كه دو همراه در مسير زندگي از پرتو فيض وجود يكديگر بهرمند شده و پا بپاي يكديگر گام بردارند و در اين مسير خود را از انحرافات مصون و وجودشان را از آفات بيمه سازند و اولين گام در اين فعاليت شناخت انحرافات و آفات و راه مقابله با آنها مي باشد و شخص جاهل و نادان از اين كار عاجز و تسليم انبوه انحرافات خواهد شد و از تشخيص راه از چاه ناتوان است. پر واضح است كه چنين فردي نه تنها خود را به انحراف مي كشاند بلكه همراهان خود را مبتلا مي سازد و لذا براي مصونيت يافتن از انحرافها و پي بردن به آفات و انحرافات و شناخت راه حق داشتن دوست آگاه و مطلع يك ضرورت بي ترديد است.
د. ديانت و پايبندي به احكام دين و فرامين الهي اگر اهل دين بودن يك امتياز است و پايبندي به احكام شريعت يك ضرورت مي باشد بايد تمام عوامل موثر در اين خصيصه را تأمين نمود و دوست خوب بواسطه تأثيري كه بر رفتار شما دارد بايد شما را به سمت اين ويژگي ايده آل دعوت نمايد. اگر دوست شما باعث محروميت شما از خوبي ها گردد و به نوعي موجب متضرر شدن شما شود - آن هم ضرري كه جبران ناپذير يا جبران آن سخت است - اين دوستي، دوستي پسنديده و معقولي نيست.
ه. دور انديشي از ديگر ويژگيهاي دوست خوب است تا قبل از بروز خلل و انحراف در زندگي و هر گونه حادثه منفي و ناخوشايندي شما را آگاه و مطلع سازد. والّا در آن صورت دو نفر همراه هم به خطا مبتلا مي شويد.
و. خدا پروائي و پرهيزكار بودن در همه امور خدا و دستور و رضايت خدا را مد نظر داشته باشد.
ز. آينه يكديگر بودن و خيرخواهي نمودن و عيب يكديگر را دوستانه - نه خصمانه - متذكر شدن شرط ديگري است كه موجب پيشرفت روز افزون شما خواهد شد و راه ايراد گرفتن ديگران و برخوردهاي تلخ و تهديدآميز و... را سد خواهد كرد. و بالاخره يكي ديگر از شرائط دوست خوب همترازي اجتماعي دو دوست و تواضع نمودن و احترام متقابل است.
دوست ارجمند شرائط دوست ايده آل بيشتر از اين است كه برشمرديم و همانگونه كه گذشت بيان تفصيلي سخن فراتر از حوصله اينگونه مكاتبات است به اختصار بايد عرض كنيم كه دوست آن است كه:
- سخن گفتنش موجب افزوني علم و دانش شما گردد.
- رفتارش شما را به فكر آخرت بياندازد.
- ديدارش شما را به ياد خداوند اندازد.
اما از دوستي با چه اشخاصي بايد اجتناب نمود: از دوستي با افرادي كه ويژگيهاي زير را دارند بايد پرهيز نمود:
1- افراد سخن چين و نمام. 2- افراد پست و تن پرور و آسوده خواه. 3- افراد دروغگو. 4- افرادي كه به احكام و مقررات ديني پايبند نيستند. 5- كساني كه تندخو و بد اخلاق مي باشند. 6- افراد ترسو. 7- افراد بخيل و خسيس. 8- افرادي كه متهم شناخته شده و حيثيت اجتماعي مطلوب ندارند. 9- افرادي كه از ستمگري و عدم رعايت حقوق ديگران ابايی ندارند. 10- نادان، كم ظرفيت و پر توقع و ...
*محور دوم: انتخاب دوست
آنچه بايد در انتخاب افراد براي دوست بايد در نظر داشت اين نكته است كه سطح پذيرش افراد و ميزان ارتباط آنها با يكديگر كاملاً متفاوت است و بى ترديد همه انسان ها از يك سطح از پذيرش اجتماعى برخوردار نيستند و علت اين اختلاف يك عامل و دو عالم نيست كه با تقويت يا حذف آنها به هدف مورد نظر در اين مورد برسيم. اما مى توان با برشمردن عوامل مؤثر در اين خصوص، افراد را در افزايش ارتباط ها و ارتقاء سطح ارتباط آنها با يكديگر كمك كرده و يارى رساند.
آدمى در عرصه دوست يابى چند هدف را دنبال مى كند.
1- كسب دوستان جديد؛
2- حفظ دوستان موجود؛
3- گسترش و تعميق دوستى هاى قديم؛
4- تبديل دشمن به دوست!
با ژرف انديشى در اين ابعاد پى خواهيم برد راه هاى دوست يابى تنها در بعد اول (بدست آوردن دوستان جديد) خلاصه نمى شود. براى مثال شخصى كه با اطرافيان و نزديكان خود رفت وآمد مى كند اما با ايشان صميمى نيست، لازم است در دوست يابى خود تجديد نظر كند.
*رموز و فنون دوست يابی
- برخورد شاد
سلام، احوالپرسى توأم با تبسّم، صميميت و احترام اولين فن موثر ارتباطى، به منظور جلب محبت ديگران است. لحظه اول ملاقات از اهميّت فوق العاده اى برخوردار است، به نحوى كه موفقيت يا شكست در امر دوست يابى به آن بستگى دارد.
معمولاً افرادى كه ما با آنها ملاقات مى كنيم دو دسته اند:
دسته اول برخوردى شاد و صميمى دارند. اين دسته داراى محبوبيت اجتماعى و دوستان فراوان ترى هستند.
دسته دوم در برخورد اوليه خشك و بى روح مى نمايند. كسانى كه لبخندزدن به چهره ديگران برايشان دشوار است. افراد اين گروه يا تنها هستند و يا دوستان كمى دارند.
در فرهنگ دينى ما، نسبت به سلام كردن، مصافحه و ديده بوسى، تبسّم، احترام و محبّت و ابراز علاقه قلبى سفارش و اهتمام فراوان شده است.
عدى بن حاتم مى گويد: «وارد مدينه شدم. پيامبر مرا شناخت از جاى خود برخاست و دست مرا گرفته به خانه خود برد... من از فروتنى وى غرق حيرت شدم و از اخلاق پسنديده و ملكات فاضله، و از احترام فوق العاده اى كه نسبت به تمام افراد قائل بود دريافتم كه وى فرد عادى، و فرمانرواى معمولى نيست» جعفر سبحانى، فروغ ابديت ج 2، ص 769</span>
شخصى از امام صادق (ع) سؤال نمود: حُسن خلق چيست؟
حضرت (ع) فرمود: «اين كه نرم برخورد نمايى، پاكيزه سخن بگويى و با چهره نيكو و شاد با برادرت روبرو شودى.» (تلين جانبك و تطيب كلامك و تلقى اخاك ببشر حسن) علامه مجلسى، بحارالانوار، ج 71، ص 398
حتّى وقتى كه انسان عميقاً غمگين و ناراحت است، بايد در برخورد با ديگران، خود را شاد نشان دهد و تبسّم نمايد. چنان كه امام على (ع) در توصيف مؤمن مى فرمايد: «شادى مؤمن در چهره او، واندوه وى در دلش پنهان است» (المؤمنُ بُشرهُ فى وَجهه، و حُزنه فى قلبه). نهج البلاغه، حكمت 333
به قول حافظ:
«با دل خونين لب خندان بياور همچو جام // نى گرت زخمى رسد آيى چو چنگ اندر خروش»
2- گوش دادن فعّال
تمام مردم دوست دارند با كسي صحبت كنند. آنها مايلند احساسات و افكارشان را به ديگران منتقل سازند و به طور كلى به كسى نياز دارند كه حرف هايشان را خوب بشنود.
اگر كسى احساس كند شنونده خوبى براى حرف هاى خود يافته و به خوبى قادر است افكار و احساسات خود را به او منتقل نمايد، حتماً با او دوست خواهد شد.
ملاقات توام با تفاهم و همدلى، سرآغاز بسيار خوبى براى شروع يك رابطه دوستانه است.
پيامبر بلندمرتبه اسلام، شنونده بسيار خوبى بود. همين اخلاق نيك، او را مقبول و محبوب امّت مسلمان و حتّى غير مسلمانان ساخت. قرآن كريم در اين باره مى فرمايد «... او به خدا و فرمان هاى او ايمان دارد و به سخنان مؤمنان راستين گوش فرامى دهد و آن را مى پذيرد و به آن ترتيب اثر مى دهد و رحمت است براى كسانى از شما كه ايمان آورده اند...» (... قُل اُذُنُ خَيرٍ لكم يُومِنُ باللهِ و يُومِنُ للمومنين و رحمةٌ للّذين امَنوا مِنكم) سوره توبه، آيه ۶۱
طبق اين آيه، «خوش باورى و شنونده خوب بودن» از راه هاى مهمّ جلب محبت و دوستى ديگران است.
3. ابراز احساسات
هر شخص به هنگام صحبت كردن به دنبال اين است كه تأثير سخنان خود را در مخاطب يا مخاطبان احساس كند. اگر اين بازخورد در جهت تأييد و موافقت او باشد، با دلگرمى و نشاط بيشترى به ارتباط كلامى، ادامه خواهد داد.
در واقع يكى از عوامل مؤثر در برقرارى ارتباط تشخيص دقيق احساسات طرف مقابل و برجسته كردن آنهاست. ما با بازگردانى احساسات، به گوينده القا مى كنيم كه سخنان او را فهميده ايم و براى او ارج و احترام ويژه اى قائليم.
- حركت سر به نشانه تاييد گفتار طرف مقابل،
- لبخند كوتاه به دنبال خوشحالى گوينده ،
- بازكردن چشم ها و كشيدگى صورت به موقع شگفت زندگى،
- جمع كردن پيشانى و انقباض عضلات صورت در زمان شنيدن يك خبر ناگوار،
- تحسين زبانى و استفاده از بعضى تكيه كلام ها چون «آفرين»، «چه جالب»،
- تصديق و تأييد با استفاده از كلماتى نظير «خُب»، «درسته» و... .
همه اين موارد احساسات مثبتى است كه شنونده - به عنوان بازخورد - از خود بروز مى دهد.
4. اهتمام به امر وداع و خداحافظى در پايان صحبت و ابراز علاقه نسبت به ادامه ارتباط و شنيدن بيشتر سخنان طرف مقابل.
به طور كلّى برقراركردن رابطه يك مهارت است كه هميشه نياز به اصلاح و تقويت دارد و حتّى در مورد آن بايد آموزش ديد و آن را در موقعيت هاى مختلف تمرين كرد، تا اين كه به شكل نوعى تخصص و رفتار پايا درآيد.
در این زمینه می توانید این کتاب را مطالعه كنيد: خوب گويى، قاسم سبحانى، قم، جمال، 1379.
محور سوم: نگه داري دوست
داشتن معيار براي انتخاب دوست بسيار خوب است اما آنچه مهمتر است نگه داري اين دوست خوب است. لذا در ادامه به چند راهكار در نگه داري دوستي اشاره مي كنيم :
- عوامل مؤثر در نگه داري دوست :
1- با ديگران خوش سخن باشيد.
2- نرم خويى را فراموش نكنيد.
3- كلمات مهرآميز را تكيه كلام خود قرار دهيد.
4- گذشت داشته باشيد.
5- پذيرش بدون قيد و شرط ديگران و برقرار نمودن ارتباط با كمترين هزينه.
6- نيكوكارى.
7- احسان.
8- تصميم قاطع اتخاذ نمودن.
اين موارد فوق از جمله امورى هستند كه در آيات 195 سوره آل عمران و 96 سوره مريم به آنها اشاره شده است و مى فرمايد: «اى پيامبر، اگر اين ويژگى ها را نداشتى مردم از اطراف تو پراكنده مى شدند». بنابراين شما نيز اگر در صدد جذب مردم هستيد بايد به اين امور اهتمام سخت داشته باشيد.
افزون بر موارد فوق الذكر در ارتباط هاى دوستانه رعايت نكات زير موجب استحكام و تقويت اين روابط خواهد شد كه شما نيز با رعايت دقيق اين امور مى توانيد به هدف خود نائل آييد:
الف) رفتارها و اعمالى كه بايد انجام گيرد:
1- همدردى واقعى و عملى،
2- بخشش هاى مالى و عفو و گذشت و حتى بر زبان نياوردن آنها،
3- يكرنگى،
4- مدافع حقوق او بودن در حضور و در زمان عدم حضور او،
5- كم توقع بودن،
6- اظهار نمودن دوستى و محبت خود با زبان و عمل،
7- فروتنى در برابر او،
8- پرهيز از مجادله و بگومگوهاى بى ثمر و حتى برخى بگومگوهاى باثمرى كه موجب رنجش خاطر مى گردد،
9- گوش فرادادن به حرف او و شنونده خوب بودن،
10- پوشيدن اسرار او،
11- بردبارى در برابر ناملايمات و لغزش هايى كه از او صادر مى شود،
12- شاد كردن او،
13- هديه دادن به مناسبت هاى مختلف به ويژه مناسبت هايى كه براى او اهميت دارد،
14- دعا كردن در حق او،
15- پرهيز از ملامت و سرزنش علنى و غيرعلنى و حتى برخى انتقادهايى كه موجب ناخرسندى او مى گردد،
16- وفادارى،
17- تعهد و عهد و پيمان و وعده ها،
18- رعايت ادب و احترام و آداب اجتماعى،
19- دورانديشى و خيرخواهى،
20- كوشش در جلب محبت و علاقه او به هر شكلى مشروع و ممكن.
ب ) رفتارها و اعمالى كه بايد از آن پرهيز نمود:
- سخن چينى در حق او،
- خيانت به سخن، حرف، خود او،
- ستم نمودن،
- اتهام بستن،
- تندخويى و بداخلاقى،
- خست به خرج دادن،
- اعمال سليقه هاى فردى و شخصى،
- دروغ گفتن،
- خلف وعده،
- عيب جويى نمودن.
جهت مطالعه و مراجعه در اين زمينه كتابهاي ذيل را معرفي مي نماييم:
1- دوستي در قرآن و حديث، نوشته آقاي ري شهري.
2- دوستي و دوستان، نوشته آقاي سيد هادي مدرس، ترجمه حميدرضا شيخي و حميدرضا آژير، از انتشارات آستان قدس رضوي, 1376.
3- آئين دوستي (دوست يابي) نوشته ديل كارنگي، انتشارات پيمان 1378.
4- آئين دوستي در اسلام، نوشته آقاي بابازاده.
باز هم با ما مکاتبه کنید.
موفق باشید.
منبع:
سایت پرسمان
http://www.porseman.org/q/vservice.aspx?logo=images/right.jpg&id=664411
برچست ها :
